Trog en bovenluchten zorgen voor onweersbuien

Christian Versloot • woensdag 20 mei 2015

In een eerdere blogpost gaven we aan dat er gisteren, maar ook vandaag, onweersbuien konden vallen. Gisteren gebeurde dat ook. Verspreid over het land vielen er verschillende regen- en onweersbuien. In de plaats Heusden was er zelfs sprake van een kleine tornado, waarbij een kippenschuur werd vernield.

Uit die regio kwamen nog veel meer meldingen van noodweer.

Voor vandaag wisten we al dat er onweersbuien konden ontstaan, maar we bekijken de situatie nu ietwat meer in detail. Daarvoor hebben we de progtemp van het Amerikaanse weermodel opgezocht voor vanmiddag, die hieronder zelf te bekijken is. Op basis van die progtemp kunnen we een inschatting doen van de staat van de atmosfeer.

Zoals je waarschijnlijk wel weet is de verticale as van het diagram de hoogte. Op de linker verticale as (aan de binnenkant van het diagram) staat de hoogte uitgedrukt in luchtdruk boven die hoogte, variërend van 200 tot 1000 hPa. Aan de rechterkant zien we de bijbehorende hoogte in km (0-12). De rode lijn is de temperatuur van een stijgend luchtdeeltje en de blauwe temperatuur is het dauwpunt ervan.

Voor de situatie van vanmiddag zien we in de onderste laag (pakweg de eerste 150 hPa, dwz de eerste 1,5 kilometer hoogte) van de atmosfeer de temperatuur vrij ver van het dauwpunt af liggen. Er is daar dus weinig vocht aanwezig, wat het ontstaan van onweersbuien niet ten goede brengt. Het LCL ligt (samen met het LFC) daarom ook pas op die hoogte. Eerder kan waterdamp in de lucht niet condenseren en kan er zich dus geen convectie voordoen.

We zien verder vanaf die hoogte tot zo’n 6,5 kilometer enige onstabiliteit. Het gaat om een CAPE van 170 (maar lokaal tot 400) J/kg. Dat is niet heel veel, maar wel genoeg voor onweer bij een dynamische setting. En dat is wat er gaat gebeuren: een trog die over het land trekt zorgt ervoor dat lucht boven het LFC wordt getild. Aan de oostzijde van de trog gaan dus buien ontstaan. Daarbij kan zoals gezegd onweer voorkomen. Daar er enige snelheids- en richtingsschering is met de hoogte, kunnen buien zich langer in stand houden en kan er wederom dynamiek ontstaan als hagel. De STP is nihil, dus de kans op een tornado als gisteren achten we minimaal.

Progtemp voor onweer 20 mei 2015

Bedankt voor het delen

Discussieer mee!

Wat vind je van dit artikel? Ben je het met ons eens? Hoe kunnen we het de volgende keer beter doen?